Urban Living Lab Breda blijft nóg vier jaar bouwen aan de stad van morgen

Avans Hogeschool, BUas, Curio, Rooi Pannen, Defensie Academie en Gemeente Breda tekenden dinsdag een akkoord om de komende vier jaar verder te gaan met hun unieke samenwerking in het Urban Living Lab Breda (ULLB).

Het Urban Living Lab is geen traditioneel project, maar een dynamische werkplaats waar mbo-, hbo- en wo-studenten elkaar ontmoeten en met elkaar leren en oplossingen ontwikkelen die direct merkbaar zijn in de stad. Alles begint met vragen uit de stad zelf, bewoners worden vanaf het eerste moment betrokken. Zo werkten sinds september 2025 ruim 1800 inwoners met bijna duizend studenten, 85 onderzoekers, 37 maatschappelijke organisaties en 57 bedrijven in 36 projecten samen aan de verduurzaming van de stad.

ABCD Methode

“Dat samenwerken in de stad is nodig,” zegt programmamanager Raymond Sparreboom, “want we leven in een complexe tijd waarin veel verschillende perspectieven rondom problemen samenkomen.” Sparreboom geeft als voorbeeld de energietransitie, die vanuit het systeem, Europa, het Rijk, worden aangestuurd. Waar veel onderzoek en kennis in wordt geïnvesteerd, maar in de wijken door inwoners vooral in hun portemonnee wordt gevoeld. “Wij brengen alle perspectieven bij elkaar,” zegt Sparreboom. “Overheid, kennis, mensen, het bedrijfsleven. We creëren de ruimte waar iedereen elkaars taal gaat begrijpen. Dan blijkt vaak dat je in wezen allemaal hetzelfde wilt; schone, betaalbare energie.”

Het gebeurt allemaal in de wijk- en fieldlabs die het ULLB heeft opgericht. Terwijl de fieldlabs experimenteerruimtes zijn waar bijvoorbeeld wordt onderzocht hoe energie uit planten kan worden gehaald, zijn de wijklabs de plekken waar het ULLB de samenwerkingen tussen inwoners, studenten en professionals creëert en draait.

De inwoners zijn dus steevast het vertrekpunt. “Mensen zijn er klaar mee dat ze wordt verteld wat de beste oplossing is voor hun probleem,” zegt Linn Luijerink, die vanuit BUas als projectleider Community Building bij het ULLB is aangesloten. Alle projecten in de wijken draaien daarom volgens de zogenaamde ABCD-methode, een manier van werken waarbij je niet kijkt naar wat er ontbreekt in een wijk, maar juist naar de talenten, netwerken en krachten van bewoners om samen de buurt sterker te maken.

Met Wijklabs impact maken

Dat het werkt laat Peter van der List zien die in het wijklab in de IJpelaar de wekelijkse Huiskamer bestiert. Zowel het wijklab als de Huiskamer bevinden zich bij Curio ISK, midden in de wijk. Dagelijks gaan zo’n driehonderd vluchtelingen naar deze Internationale Schakelklas, onder wie veel minderjarige alleenstaande vluchtelingen. Om verbinding tussen de school, de nieuwkomers en de wijkbewoners te maken startte het ULLB in september er zijn vierde wijklab. Het organiseerde twee Smaaktafels, etentjes waarbij bewoners elkaar ontmoeten en studenten van Social Work ondertussen onderzoeken wat de uitdagingen en wensen van de bewoners zijn. Een ontmoetingsplek in de wijk stond hoog op het verlanglijstje. Een paar weken later startte de wekelijkse Huiskamer, een koffiemiddag waar iedereen kan inlopen, aan kan sluiten bij een potje kaarten, of een nieuw idee kan inbrengen. “Een succes,” zegt van der List,

“Gemiddeld komen zo’n 25 tot 30 bewoners, jong en oud en verschillende culturen bij elkaar. Ondertussen onderzoeken studenten de volgende ideeën. Zo wordt er gekeken naar een biodiverse plukroute in de wijk.”

Dat het ULLB vanuit wijklabs werkt maakt een groot verschil, merkt wethouder Arjen van Drunen die mee tekent in het akkoord. “Je zou zeggen dat studenten een hoge aaibaarheidsfactor hebben, maar inwoners van Hoge Vucht klaagden vroeger dat er karavanen studenten door hun wijken trokken en zij enkel leidend voorwerp waren. Na wat vragen hoorden ze nooit meer iets terug. Dat doorbreken, door systematisch samen te werken met mbo en hbo studenten, op plekken waar inwoners naar toe kunnen, en te laten zien wat je met ideeën doet, dat is ook echt impact maken.”