Column Amber Klijn: In de kleur van de Heuvel

In de Bredase wijk Heuvel gebeurde deze meivakantie iets wat zich moeilijk laat vangen in een strak projectplan. Vier dagen lang vormde ‘In De Kleur Van De Heuvel’ geen programma dat werd uitgerold, maar een proces dat zich ontvouwde. Wat begon met gesprekken, observaties en het verzamelen van verhalen uit de wijk, groeide uit tot een sociaal-artistiek initiatief waarin bewoners, makers en organisaties elkaar vonden.Het zegt iets over hoe verandering in wijken vaak werkt, niet lineair en niet vooraf volledig bedacht, maar ontstaan vanuit wat er al is, aan talent, behoefte en onderlinge relaties.

Foto boven: Gaby Ermstrang

Van verborgen talent naar collectieve beweging

Aan de basis van het initiatief lag een ogenschijnlijk eenvoudige observatie: in de Heuvel is veel creatief talent aanwezig, maar dat blijft vaak onzichtbaar en versnipperd. Bewoners maken, creëren en organiseren, maar veelal naast elkaar in plaats van met elkaar. Het werd duidelijk dat er behoefte is aan ontmoeting, zichtbaarheid en culturele activiteiten. Niet als doel op zich, maar als middel om elkaar te leren kennen.

Het vierdaagse programma dat daaruit voortkwam, bood ruimte aan workshops van lokale kunstenaars en trok een breed publiek. De laagdrempeligheid van gratis deelname bleek cruciaal, het verlaagde drempels en maakte het mogelijk dat verschillende groepen bewoners aanhaakten.

De reacties van deelnemers, van “leuk voor alle leeftijden” tot “voor herhaling vatbaar”, wijzen niet alleen op waardering, maar ook op een behoefte die al langer aanwezig was.

Fotografie: Gaby Ermstrang

Ontmoeting als vertrekpunt

Wat ‘In De Kleur Van De Heuvel’ interessant maakt, is dat het initiatief ontmoeting niet organiseerde als einddoel, maar als vertrekpunt. Kunst fungeerde hierin als middel, een gedeelde activiteit die het gesprek opent en verschillen overbrugt.

Voor kunstenaars betekende dit bovendien iets anders, waar zij vaak individueel werken, ontstond hier een netwerk. Het project bracht hen niet alleen in contact met bewoners, maar ook met elkaar.

Daarmee raakt het initiatief aan een bredere ontwikkeling, cultuurparticipatie wordt steeds vaker gezien als instrument voor sociale cohesie. Door samen te maken ontstaan relaties en groeit een gevoel van gedeeld eigenaarschap over de wijk.

Meer dan een evenement

De impact van ‘In De Kleur Van De Heuvel’ zit uiteindelijk niet alleen in het evenement zelf, maar in wat erna in beweging komt. Nieuwe samenwerkingen ontstaan, kennis wordt overgedragen en plannen voor vervolgactiviteiten krijgen vorm.

Zo wordt er gewerkt aan een wijkfilm waarin bewoners hun eigen verhaal vertellen, en ontstaan verbindingen met andere lokale initiatieven en groepen.

Tegelijk blijft de doorwerking kwetsbaar, veel initiatieven zijn nog afhankelijk van een kleine groep dragers. Het verschuiven van eigenaarschap van professionals naar bewoners blijkt geen vanzelfsprekend proces, maar een ontwikkeling die tijd en aandacht vraagt.

Fotografie: Gaby Ermstrang

Wat dit zegt over werken in de wijk

‘In De Kleur Van De Heuvel’ laat zien dat community building niet begint bij plannen, maar bij luisteren. Door aan te sluiten bij wat er al leeft in plaats van iets nieuws op te leggen ontstaat ruimte voor initiatieven die werkelijk gedragen worden door bewoners.

Tegelijkertijd maakt het initiatief zichtbaar dat deze manier van werken spanning met zich meebrengt. Tussen snelheid en draagvlak, tussen structuur en spontaniteit, en tussen de logica van bewoners en die van organisaties.

De kracht van dit soort projecten zit juist in dat spanningsveld. Niet omdat het wordt opgelost, maar omdat het zichtbaar wordt en daarmee onderwerp kan worden van gesprek en samenwerking.

Misschien is dat wel de belangrijkste opbrengst van ‘In De Kleur Van De Heuvel’, niet alleen dat de wijk een paar dagen kleur kreeg, maar dat zichtbaar werd hoeveel kleur er al aanwezig was.